نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مهندسی منابع طبیعی

2 عضو هیات علمی

3 گروه باغبانی دانشگاه هرمزگان

10.22092/ijwmse.2022.357758.1959

چکیده

مدیریت صحیح حوزه آبخیز بر مبنای اصول اکولوژیکی استوار بوده و درک فرایند اکولوژیکی پیش‌شرط اصلی برنامه‌ریزی منابع طبیعی است. حوزه های آبخیز همجوار دریای عمان و خلیج فارس دارای شرایط ویژه ای نسبت سایر حوزه آبخیزهای کشور هستند به طوریکه این حوزه ها دارای گنبدهای نمکی فراوانند. این رخساره های ژئومورفولوژیک بر کیفیت ابهای زیرزمینی مناطق اثرگذاشته و فنون مدیریتی ویژه ای را طلب می کند. همبستگی شدید و ارتباط تنگاتنگ بین پوشش گیاهی و خاک در حوزه آبخیز به‌گونه‌ای است که تغییر در وضعیت هرکدام، تأثیر شدیدی بر دیگر کارکردهای اکوسیستم می‌گذارد. مدیریت حوزه های آبخیز دارای گنبد نمکی با سایر حوزه های آبخیز متفاوت است و پژوهش حاضر به‌منظور بررسی تغییرات جوامع گیاهی و نقش عوامل خاکی بر این جوامع در این حوزه ها در نواحی رویشی خلیج و عمانی در شهرستان بستک هرمزگان انجام شد. بدین منظور پس از مشخص نمودن محدوده‌ مورد نظر با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای گوگل ارث و با کنترل زمینی تیپ بندی انجام و سپس نمونه‌برداری‌ها در هر تیپ و بر روی سه ترانسکت 1000 متری و با پلات 4 مترمربعی با فاصله مناسب صورت گرفت. در هر پلات درصد تاج پوشش، تراکم، ارتفاع و دو قطر عمود بر هم گیاهان غالب اندازه‌گیری شد. به‌منظور بررسی خاک در هر تیپ تعداد 9 پروفیل حفر و از دو عمق0تا 45 و 45 تا 90 سانتیمتری نمونه‌برداری به عمل آمد و به آزمایشگاه منتقل شد. آنالیز آماری توسط نرم‌افزار SPSS و مقایسه میانگین‌ها به روش دانکن و در قالب طرح بلوک کامل تصادفی انجام شد. نتایج آنالیز ضریب همبستگی بیانگر آن است که پارامتر پوشش گیاهی با هدایت الکتریکی، میزان سدیم در سطح 5 درصد آماری دارای همبستگی بود. ارتفاع گونه‌های گیاهی با درصد رطوبت اشباع و درصد لای عمق اول و دوم مرتبط بوده و تراکم گونه‌های گیاهی با فاکتورهای، هدایت الکتریکی، میزان سدیم، مجموع کلسیم و منیزیم هر سه مورد در عمق‌های اول و دوم در سطح یک درصد و با رویکرد مثبت و با اسیدیته خاک در هر دو عمق همبستگی نشان داد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Relationship between edaphic factors and the spread of plant communities compatible with soil solutes in salt dome watersheds

نویسندگان [English]

  • Ahmad MolaAhmadi 1
  • Marzieh Rezai 2
  • Mansoureh Shamili 3

1 Master Science of Natural resources engineering

2 عضو هیات علمی

3 Horticulture Department of Hormozgan University

چکیده [English]

Proper watershed management is based on ecological principles and understanding the ecological process is a key precondition for natural resource planning. These geomorphological facies affect the groundwater quality of the areas and require special management techniques. The strong correlation and close relationship between vegetation and soil in the watershed is such that changes in the status of each have a strong impact on other ecosystem functions. The management of watersheds with salt domes is different from other watersheds and the present study was conducted to investigate the changes in plant communities and the role of soil factors on these communities in these Gulf and Omani vegetation areas in Bastak city of Hormozgan. For this purpose, after determining the desired area, using Google Earth satellite images and ground control, typing was performed and then sampling was done in each type on three transects of 1000 meters with a plot of 4 square meters with a suitable distance. In each plot, canopy percentage, density, height, and two diameters perpendicular to each other of dominant plants were measured. In order to study the soil, 9 profiles were dug in each type and sampled from two depths of 0 to 45 and 45 to 90 cm and transferred to the laboratory. Statistical analysis was performed by SPSS software and comparison of means by Duncan method in a randomized complete block design. The results of correlation coefficient analysis indicate that the vegetation parameter was electrically correlated with the amount of sodium at 95% statistical level. The height of plant species is related to the percentage of saturated moisture and the percentage of silt in the first and second depths. Showed a negative correlation with soil acidity at both depths with a negative approach at 95% level.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Management
  • Soil
  • Plant Types
  • Salts
  • Bastak Faction