بررسی و تحلیل تولید درمنه‌زارها بر اساس شاخص‌های خشکسالی هواشناسی، ‏مطالعه موردی: استان اصفهان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد

2 دانشیار، بخش تحقیقات آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ‏اصفهان، ایران

3 استادیار، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان

چکیده

در میان مطالعات گسترده­ای که در زمینه خشکسالی صورت گرفته، سهم خشکسالی مراتع بسیار ناچیز است. لذا در این تحقیق به بررسی اثرات خشکسالی بر روی درمنه­زارهای استان اصفهان پرداخته شده است. بدین منظور از داده‌های بارش ماهانه سه ایستگاه اصفهان، میمه و شهرضا و داده­های تولید سه سایت مرتعی چرمشهر، موته و گردنه شادیان در طی دوره آماری 1386-1377 استفاده شد. روش­های به‌کار گرفته شامل شاخص­‌های بارش استاندارد (SPI)، ناهنجاری بارش (RAI)، درصد تفاضل بارش و معیار بارش سالانه (SIAP) در بازه­های زمانی مختلف می­باشد. برای بررسی ارتباط بین شاخص­ها و تولید در این مراتع نیز، از روش همبستگی پیرسون استفاده شد. نتایج حاکی از این بود که تنها در مرتع موته، ارتباط تولید و شاخص­ها معنادار بود و در دو مرتع دیگر به‌دلیل شرایط خاص موجود در آن‌ها، بین این دو متغیر، همبستگی وجود نداشت. همچنین، مشاهده شد که تاثیر بازه­های زمانی بیشتر از نوع شاخص­‌ها می­‌باشد و بارش‌­های بهاره بیشترین تاثیر را بر روی تولید درمنه­زارهای استان اصفهان داشته است. در نهایت شاخص­‌های درصد تفاضل بارش در بازه سه‌ماهه با مقدار همبستگی 0.867 و پس از آن RAI3 با مقدار 0.863 و SPI3 با مقدار 0.802 به‌عنوان مناسب­ترین شاخص­های خشکسالی تعیین شدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation and analyzing the production of Artemisia rang lands ‎base on meteorological drought index, case study: Isfahan Province

نویسندگان [English]

  • Bahare Shirani 1
  • Morteza Khodagholi 2
  • Majid Montazeri 3
1 MSc, Faculty of Human Science, Najafabad Unit, Islamic Azad University, Iran‎
2 Associate Professor, Watershed Management Research Department, Isfahan Agricultural and Natural Resources Research and ‎Education ‎Center‎, AREEO, Isfahan, Iran‎
3 Assistant Professor, Faculty of Geographical Sciences and Planning, University of Isfahan
چکیده [English]

Among the widespread studies have made on drought, rangelands drought has just received little attention. This study investigates the effect of drought on rangelands of Isfahan province. For this, Standardized Precipitation Index (SPI), Rainfall Anomally Index(RAI), Percentage of difference between the measured rainfall and Statistical Index Annual Precipitation(SIAP) were assessed in different time periods and their relation with these type of rangelands production in Isfahan province were studied. In this study, the monthly precipitation data in Esfahan, Meyme and Shahreza stations and forage production data in Charmshahr, Moote, Gardaneshadian rangelands in the period 1998-2007 were used. To investigate the relationship between indices and pastures production, the Pearson correlation was used. The results showed that only in Moote pasture, there were significant relationship and in the other pastures due to the special conditions, there was no correlation between these two variables The results indicate that effect of time periods were more than effect of indexes and spring rains have the greatest effect on the production of rangelands with Artemisia sieberi type in Isfahan province. Finally, the percentage of difference between rainfall in the range 3 month with 0.867 and then RAI 3 with 0.863 and SPI 3 with 0.802 were determined as the most appropriate index of drought.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Artemisia sieberi
  • forage production
  • Pasture‏
  • ‏‎ Rain fall
  • SPI