تهیه نقشه خطر زمین‌لغزش با استفاده از مدل تراکم سطح و ‏فرآیند تحلیل سلسله ‌مراتبی سامانه‌ها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس

2 استادیار، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس

3 استاد، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

چکیده

زمین‌لغزش از جمله سوانح طبیعی است که همه ساله موجب بروز خسارت‌های فراوان مالی و جانی در کشور می‌شود . در سال‌های اخیر ، وقوع ز مین‌لغزش در مناطق شمالی کشور به دلیل تغییر کاربری و احداث جاده افزایش یافته است. این پدیده در کشورهای رو به رشد، به دلیل افزایش سریع جمعیت و تخریب سریع منابع طبیعی شدیدتر است. روش‌های متعددی برای پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش وجود دارد. در این تحقیق، از روش‌های تراکم سطح و فرآ یند تحلیل سلسله مراتبی برای پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش در منطقه استفاده شد. به منظور تهیه نقشه خطر زمین‌لغزش ، ابتدا با مطالعات میدانی نقشه پراکنش زمین‌لغزش حوضه و سپس نقشه عوامل موثر بر زمین‌لغزش تهیه و اولویت‌بندی عوامل موثر با استفاده از روش AHP، انجام شد . بررسی‌ها نشان داد که خصوصیات سنگ‌شناسی، فاصله ا ز جاده، شیب، فاصله از آبراهه، کاربری اراضی، ارتفاع و جهت شیب ، به ترتیب عوامل اصلی موثر در وقوع زمین‌لغزش در منطقه هستند. همچنین ارزیابی مدل‌ها با استفاده از شاخص جمع کیفی نشان داد که مدل تراکم سطح ، نسبت به مدل تحلیل سلسله مراتبی، دقت بیش‌تری داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Landslide hazard mapping using density area and AHP models

نویسندگان [English]

  • Majid Mohammdi 1
  • Hamid Reza Moradi 2
  • Sadat Feiznia 3
  • Hamid Reza Pourghasemi 3
1 MSc Student, Faculty of Natural Resources, Tarbiat Modares University, Iran
2 Assistant Professor, Faculty of Natural Resources, Tarbiat Modares University, Iran
3 Professor, Faculty of Natural Resources, Tehran University, Iran
چکیده [English]

Landside is a natural disaster with great human and economic losses in Iran. In recent year, landslide occurrence due to change of land use and construction of roads, has been on the increasing trend in northern regions of Iran. This phenomenon is more occurring in developing countries due to high rate of population growth and natural resources deterioration. There are several methods for landslide hazard zoning and in this research density area and analytical hierarchy process models were utilized. For landslide susceptibility mapping, field study landslides distribution map and effective factors are required. Prioritization of effective factor was carried out using AHP. Our investigation indicates that lithology, distance from road, slope, distance from drainage network, land use, elevation and aspect are the main land slide controlling factor in the area respectively. Evaluation of these models using QS index showed that density area is a better approach for landslide hazard zonation in the region.

کلیدواژه‌ها [English]

  • deterioration
  • Land use change
  • Lithology
  • road construction
  • zonation