اثر انحنای سرریز تخلیه بر ضریب بده و رفتار هیدرولیکی کانال رَسِش، مطالعه موردی: سد ‏گرمی‌چای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشگاه تهران

2 استاد، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشگاه تهران

3 استادیار، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری

چکیده

سرریز­ اوجی با پلان قوسی نسبت به سرریز با تاج خطی، دارای طول تاج بیشتری است. از این‌رو در یک رقوم معین دریاچه، قادر به تخلیه بده بالاتری نسبت به سرریز مستقیم است و به‌همین دلیل در طرح‌هایی که استفاده از آن‌ها میسر است، ارجحیت دارند. هدف از این پژوهش، بررسی آزمایشگاهی تأثیر انحناء در پلان سرریز اوجی بر توزیع بده در واحد طول سرریز، تعیین ضریب جریان و شناخت رفتار هیدرولیکی جریان می‌باشد. این بررسی بر روی مدل فیزیکی سرریز سد گرمی‌چای و ضمایم آن که در آزمایشگاه هیدرولیک پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری ساخته شد، صورت گرفت. نتایج این بررسی به اصلاح ضوابط طراحی اولیه منجر شد و طرح اصلی را تدقیق نمود. نتایج آزمایشگاهی نشان داد که ضریب بده این سرریز در حالت آزاد، به‌طور متوسط نه درصد کمتر از ضریب بده در سرریزهای اوجی با محور مستقیم است. از طرفی سرریز در بده‌های بیشتر از 1.3 بده طراحی، حالت مستغرق داشته و ضریب بده جریان با افزایش بار آبی بالادست سرریز، روند نزولی دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The impact of spillway curvature on discharge coefficient and the hydraulic ‎behavior of the approach channel, case study: Germichai spillway

نویسندگان [English]

  • Sajad Kiani 1
  • Salah Kouchakzadeh 2
  • Seyed Ahmad Hosseini 3
1 MSc, Faculty of Agricultural Science and Engineering, University of Tehran, Iran
2 Professor, Faculty of Agricultural Science and Engineering, University of Tehran, Iran‎
3 Assistant Professor, Soil Conservation and Watershed Management Research Institute, Iran
چکیده [English]

The ogee spillway with an arc plan has a longer crest length. Therefore, in a specific reservoir water level, it can discharge higher flow rate compared to a straight one and due to this reason is preferred in applicable plans. The aim of this research was to laboratory investigation on the effect of the curvature of the ogee overflow weir on distribution of flow discharge, determination of discharge coefficient and study the overall hydraulic behavior.  This research was executed on Germichai Dam spillway physical model which was constructed in the Soil Conservation and Water Management Research Institute hydraulic lab. Results showed the need of correction on initial design and that the discharge coefficient of this free overflow is nine percent in average, less than ogee spillways with straight axis On the other hand, the geometry of the downstream conveyance conduit forces the spillway to act in a submerged condition for discharges higher than 1.3 times the design discharge And the discharge coefficient presented a decreasing trend with the upstream weir head.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Curve plan
  • Initial design
  • ogee spillway
  • Straight plan
  • Submergence overflow